Emerytura stażowa – czym jest i co o niej wiemy? Najnowsze informacje | HRK
irc ukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menu

Emerytura stażowa – czym jest i co o niej wiemy? Najnowsze informacje

27 maj 2022
Główne zdjęcie artykułu

Jakie warunki trzeba będzie spełnić, aby otrzymać emeryturę stażową? Poznaj najnowsze informacje o emeryturach stażowych.

Dyskusja o emeryturach stażowych, umożliwiających obywatelom Polski przejście na wcześniejszą emeryturę, trwa od 2015 roku (choć sam pomysł pojawił się już 5 lat wcześniej). Była to jedna z obietnic wyborczych ówczesnego kandydata, a dziś urzędującego prezydenta, Andrzeja Dudy. Temat powrócił następnie w reelekcyjnej kampanii wyborczej w 2020 roku, ale projekt ustawy trafił do sejmu dopiero w grudniu 2021 roku. Prezydencka inicjatywa „spotkała się” tam z projektem obywatelskim, dotyczącym tego samego zagadnienia, złożonym przez Solidarność. Czy inicjatywa ta ma szansę na realizację, a jeśli tak, to kiedy? Oto najnowsze informacje o emeryturach stażowych.

Co to jest emerytura stażowa?

Emerytura stażowa miałaby dawać prawo do pobierania świadczeń emerytalnych osobom, które nie osiągnęły wieku emerytalnego (obecnie 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn w przypadku przepracowania odpowiednio 20 i 25 lat), ale mają odpowiednio długi staż pracy. Choć los emerytur stażowych wciąż nie jest przesądzony i nie wiadomo, kiedy (i czy w ogóle) projekt ten wejdzie w życie, to zainteresowanie możliwością przejścia na wcześniejszą emeryturę jest bardzo duże. Pod obywatelskim projektem przygotowanym przez Solidarność podpisało się 235 tysięcy osób.

Obecnie na szybszą emeryturę można przejść w ściśle określonych przypadkach. Na wcześniejszą emeryturę mogą liczyć osoby urodzone w latach 1949-1968, które pracowały w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (np. w górnictwie, zakładach chemicznych, transporcie, w służbie zdrowia czy rolnictwie). Emerytura stażowa otworzyłaby zatem drzwi do wcześniejszej emerytury osobom, które chciałyby zakończyć karierę zawodową, ale nie były zatrudnione w zawodzie uprawniającym do uzyskania wcześniejszej emerytury.

Jakie warunki trzeba będzie spełnić, aby otrzymać emeryturę stażową?

Warunki przejścia na emeryturę stażową byłyby uzależnione głównie od tego, który projekt zyska większość w sejmowym głosowaniu. W przypadku projektu prezydenckiego, prawo do pobierania świadczeń emerytalnych miałoby przysługiwać kobietom, które przepracowały 39 lat oraz mężczyznom, którzy przepracowali 44 lata. Projekt ustawy przygotowanej przez prezydenta miałby dotyczyć wszystkich osób ubezpieczonych w powszechnym systemie emerytalnym oraz osób objętych rolniczym systemem ubezpieczeń społecznych.

W przypadku projektu obywatelskiego, próg ten miałby być niższy, dla kobiet – 35 lat, a dla mężczyzn – 40 lat. Dodatkowo obie grupy musiałyby osiągnąć „próg najniższej emerytury”, czyli zgromadzić odpowiednio wysoki kapitał uprawniający do otrzymywania przynajmniej najniższej emerytury.

Jak wyglądałaby emerytura stażowa w praktyce? Jeśli poparcie zdobyłby projekt obywatelski, prawo do emerytury stażowej mogłyby zyskać kobiety mające 53 lata, które rozpoczęły pracę w wieku 18 lat, oraz mężczyźni mający 58 lat, którzy rozpoczęliby aktywność zawodową po uzyskaniu pełnoletniości (w przypadku projektu prezydenckiego byłoby to odpowiednio 57 lat dla kobiet i 62 dla mężczyzn).

Prezydent zapowiada chęć wypracowania kompromisu, „by z jednej strony próbować zaspokoić uzasadnione oczekiwania społeczne, ale z drugiej strony pomieścić się także i w możliwościach, które ma i będzie miał w przyszłości system emerytalny”. Czy uda się znaleźć rozwiązanie zadowalające przedstawicieli związków zawodowych i obywateli, które nie będzie nadmiernym obciążeniem dla ZUS-u? Odpowiedzi na to pytanie jeszcze nie znamy. Co wiemy na pewno?

Najnowsze wiadomości z sejmu w sprawie emerytury stażowej 2022

Obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw wpłynął 30 września 2021 roku. 28 października dokument skierowano do I czytania, które odbyło się 15 grudnia 2021. Następnie projekt został skierowany do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Drugi projekt, prezydencki, wpłynął do sejmu 14 grudnia 2021 roku, a dzień później, 15 grudnia, został skierowany do I czytania, które do tej pory się nie odbyło.

Który projekt ma większą szansę na realizację? Oba dokumenty zostały skierowane do analizy porównawczej, którą zajmuje się Biuro Analiz Sejmowych. Największą wątpliwość wśród ekspertów budzą koszty projektu. Według wstępnych wyliczeń koszt rozwiązania zaproponowanego przez prezydenta wyniósłby 2,7 mld zł rocznie (przy założeniu, że z emerytury stażowej skorzystaliby wszyscy uprawnieni). W przypadku projektu obywatelskiego koszt ten wyniósłby około 12 mld zł rocznie. W wyliczeniach nie uwzględniono jednak dodatkowych wydatków, czyli m.in. 13. i 14. emerytury.

Posłowie klubów opozycyjnych i eksperci zgłaszają swoje poprawki i pytają o takie kwestie, jak możliwość dorabiania do emerytury stażowej. Na to pytanie nie znamy jeszcze odpowiedzi.

Czy będą emerytury za staż pracy? Podsumowanie

Warto podkreślić, że przejście na emeryturę stażową byłoby jedynie możliwością, a nie koniecznością. Osoby, które nadal chciałyby pracować, mogłyby kontynuować aktywność zawodową. Eksperci podkreślają, że dla wielu osób przejście na emeryturę stażową nie będzie jednak wcale atrakcyjnym rozwiązaniem ze względu na wysokość świadczenia, która może być porównywalna do najniższej emerytury.

Kiedy zostaną wypłacone pierwsze emerytury stażowe? Obecnie trudno udzielić odpowiedzi na to pytanie. Wielu ekspertów wypowiada się negatywnie o dalszym skracaniu wieku emerytalnego, wskazując na zbyt wysokie koszty takiego rozwiązania. Na ten moment nic nie jest jednak przesądzone. Istnieje duża szansa na to, że prezydent Andrzej Duda będzie dążył do tego, aby jego projekt wszedł w życie, ponieważ wprowadzenie emerytur stażowych było jednym z punktów jego kampanii wyborczych. Wypowiedzi niektórych polityków związanych z obozem rządzącym studzą jednak entuzjazm osób, które oczekują szybkiego wprowadzenia emerytur stażowych.