Umowa o pracę – jakie są jej rodzaje i co powinna zawierać? | HRK
irc ukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menuukryte ikony z menu

Umowa o pracę – jakie są jej rodzaje i co powinna zawierać?

01 wrzesień 2021
Główne zdjęcie artykułu

Umowa o pracę to jeden z najczęstszych sposobów nawiązywania stosunku pracy w Polsce. Jakie są rodzaje umów o pracę? Jakich elementów nie może zabraknąć w dokumencie? Sprawdź, co musisz wiedzieć, zanim ją podpiszesz!

Umowa o pracę – definicja

Umowa o pracę to czynność prawna, do której dochodzi w momencie, gdy pracodawca i pracownik złożą zgodne oświadczenia woli. Umowa o pracę powinna być sporządzona na piśmie w dwóch jednakowych egzemplarzach (po jednym dla pracodawcy i pracownika). Podpisanie dokumentu oznacza, że pracownik zobowiązuje się do wykonywania zawartych w umowie obowiązków, a pracodawca do zapłaty ustalonego wynagrodzenia w przyjętym terminie. Umowy o pracę dzielą się na terminowe (umowa o pracę na czas określony, umowa o pracę na okres próbny) i bezterminowe (umowa o pracę na czas nieokreślony). Zasady zawierania i rozwiązywania umów o pracę w Polsce reguluje Kodeks pracy.

Rodzaje umów o pracę

Umowa o pracę na okres próbny

To rodzaj stosunku pracy zawierany między pracodawcą a nowym pracownikiem pozwalający zweryfikować, czy nowo zatrudniona osoba posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Umowa o pracę na okres próbny jest zawierana na okres trzech miesięcy. Zasadniczo pracownik nie może po raz drugi zostać zatrudniony u tego samego pracodawcy na okres próbny (z pewnymi wyjątkami np. jeśli ubiega się o pracę na innym stanowisku lub minęły przynajmniej 3 lata od dnia, w którym została rozwiązana poprzednia umowa o pracę).

Umowa o pracę na czas określony

Pracodawca po zakończeniu okresu próbnego może zaproponować pracownikowi umowę o pracę zarówno na czas określony, jak i nieokreślony. Musi jednak przestrzegać przepisów zawartych w Kodeksie pracy, czyli nie może zawrzeć z tym samym pracownikiem więcej niż 3 umów o pracę na czas określony. Czas pracy na umowie na czas określony nie może być także dłuższy niż 33 miesiące. W obu przypadkach umowa o pracę na czas określony automatycznie jest traktowana jako umowa o pracę na czas nieokreślony.

Umowa o pracę na czas nieokreślony

To rodzaj stosunku pracy zawierany bezterminowo. Jest to najkorzystniejsza forma zatrudnienia dla pracownika. Pracodawca, który chce wypowiedzieć umowę o pracę na czas nieokreślony, musi w wypowiedzeniu wskazać powód zakończenia współpracy. Jeżeli tego nie zrobi, pracownik ma prawo do dochodzenia swoich praw w sądzie pracy.

Najważniejsze elementy umowy o pracę to:

  • data zawarcia umowy;
  • rodzaj umowy;
  • strony umowy;
  • czas pracy;
  • wynagrodzenie;
  • miejsce pracy;
  • rodzaj pracy.

Jak przebiega rozwiązanie umowy o pracę?

Umowa o pracę na czas określony może wygasnąć samoistnie (wraz z upływem terminu określonego w dokumencie). Umowa może zakończyć się także za porozumieniem stron. Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę, podobnie jak sama umowa, powinno zostać sporządzone na piśmie. Obie strony są zobowiązane do zachowania okresu wypowiedzenia, który wynosi: 2 tygodnie, jeżeli pracownik przepracował mniej niż 6 miesięcy; 1 miesiąc, jeżeli pracownik przepracował przynajmniej 6 miesięcy i 3 miesiące, jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej przez 3 lata.

Pracodawca ma także możliwość wypowiedzenia umowy z przyczyn dyscyplinarnych. W jakich sytuacjach? Na przykład gdy pracownik wykonuje obowiązki pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, nie przestrzega regulaminu obowiązującego w zakładzie pracy czy działa na niekorzyść pracodawcy.

Pracownik również ma prawo złożyć wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym, jeśli pracodawca nie przestrzega praw pracowniczych zapisanych w Kodeksie pracy (np. gdy dalsze wykonywanie obowiązków zagraża życiu lub zdrowiu). Pracownik ma także prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia, jeśli pracodawca zwleka z wypłacaniem wynagrodzenia. Pracownik, który ma wątpliwości, czy pracodawca dochował wszystkich warunków wypowiedzenia, ma prawo odwołać się do sądu pracy.